دانشمندها تونستن یه دروازه طبیعی به مغز موش‌ها رو تعمیر کنن و اینجوری اون توده‌ها و گره‌هایی که با بیماری آلزایمر مرتبطن، از بین میرن.

فقط با سه تا تزریق دارو، موش‌هایی که ژن‌های شبیه آلزایمر داشتن، چند تا از ویژگی‌های اصلی بیماریشون برعکس شد.

فقط چند ساعت بعد از اولین تزریق، مغز این حیوونا تقریباً ۴۵ درصد کاهش تو توده‌های پلاک آمیلوئید-بتا، که یکی از نشانه‌های اصلی آلزایمره، نشون داد.

این موش‌ها قبلاً علائم افت شناختی نشون داده بودن، ولی بعد از هر سه دوز، عملکردشون تو آزمون‌های یادگیری فضایی و حافظه، با هم‌نوعای سالمشون برابر شد. این تأثیرات حداقل شش ماه باقی موند.

این نتایج اولیه تضمینی برای موفقیت تو آدما نیست، ولی یه شروع امیدوارکننده‌ست که نویسنده‌ها میگن «یه دوره جدید» رو تو تحقیقات دارویی شروع می‌کنه.

این تیم بین‌المللی ادعا می‌کنن: «پیامدهای درمانی این قضیه فوق‌العاده عمیق و مهمه.»

نگاهشون به درمان آلزایمر، سد خونی-مغزی رو به جای اینکه فقط یه مانع ببینه که باید از روش پرید، به چشم یه دروازه‌ای می‌بینه که نیاز به تعمیر داره.

سد خونی-مغزی، سیستم خونی مغز رو از بقیه بدن جدا می‌کنه و سموم و عوامل بیماری‌زای خطرناک رو از مرکز آگاهی ما دور نگه می‌داره. این سد همچنین جلوی ورود بخش زیادی از داروهای ما رو هم می‌گیره.

سال‌هاست که محققای داروسازی سعی کردن با استفاده از بسته‌های نانوسکوپی به اسم نانوذرات، داروهای آلزایمر رو یواشکی از سد خونی-مغزی رد کنن. اونا از امواج صوتی (اولتراسوند) هم برای باز کردن لحظه‌ای این سد استفاده کردن تا داروها بتونن رد بشن.

ولی نویسنده‌های این تحقیق میگن این روش‌ها، سد رو «فقط یه دروازه برای عبور می‌بینن، نه یه بافت ناکارآمد که باید تعمیر بشه.»

به جای اینکه سعی کنن داروها رو یواشکی ببرن تو مغز، محققای چین و اسپانیا دارن تلاش می‌کنن تا خروج آمیلوئید-بتا از مغز رو راحت‌تر کنن.

این روش جدیدشون از یه فرضیه نوظهور حمایت می‌کنه که میگه تو موارد آلزایمر، سد خونی-مغزی ضعیف یا معیوب می‌شه و باعث می‌شه مواد زائد تو مغز جمع بشن.

این تیم بین‌المللی استدلال می‌کنن: «تو بیماری آلزایمر، مشکل فراتر از دسترسیه؛ خودِ ماشین حمل و نقل از نظر پاتولوژیکی دچار مشکل شده.»

محقق‌ها با استفاده از نانوذرات، نه به عنوان حامل‌های بی‌اثر دارو، بلکه به عنوان عامل‌های فعال تغییر، جریان ترافیک رو از سد خونی-مغزی تغییر دادن و پاکسازی پلاک‌های آمیلوئید رو تو موش‌ها دوباره برقرار کردن.

محقق‌ها توضیح میدن که این نانوذرات مثل مهندسای کوچولوی رفتار سلولی عمل می‌کنن و تعمیر رو تو مقیاس مولکولی سازماندهی می‌کنن. هدف نهایی‌شون ‘endothelial LRP1’ هست، که به حذف پلاک‌های آمیلوئید-بتا تو سد خونی-مغزی کمک می‌کنه.

جوزپه باتالیا، مهندس زیستی از IBEC، توضیح میده: «تأثیر بلندمدت از بازسازی عروق مغز میاد.»

«ما فکر می‌کنیم مثل یه آبشار عمل می‌کنه: وقتی مواد سمی مثل آمیلوئید-بتا جمع می‌شن، بیماری پیشرفت می‌کنه. ولی به محض اینکه عروق دوباره بتونن کار کنن، شروع می‌کنن به پاک کردن آمیلوئید-بتا و بقیه مولکول‌های مضر و به کل سیستم اجازه میدن تعادلش رو به دست بیاره.»

«نکته قابل توجه اینه که نانوذرات ما هم به عنوان دارو عمل می‌کنن و هم به نظر میاد یه مکانیسم بازخوردی رو فعال می‌کنن که این مسیر پاکسازی رو به سطح نرمال برمی‌گردونه.»

امروز، پیدا کردن درمان‌های مؤثر برای بیماری آلزایمر خیلی سخت شده. جدیدترین داروها که توده‌ها و گره‌های غیرطبیعی تو مغز رو هدف قرار میدن، نتایج ضد و نقیضی داشتن.

با اینکه داروهایی مثل لکانماب و دونانماب می‌تونن تا حدی علائم آلزایمر رو کند کنن، ولی نمی‌تونن بیماری رو برگردونن یا جلوی پیشرفتش رو بگیرن، هرچقدر هم که دانشمندا تلاش کنن.

بعضی از محقق‌ها فکر می‌کنن ما یه کم تو یه بن‌بست گیر کردیم. اونا میگن ما زیادی روی پاک کردن پلاک‌ها و گره‌ها داخل مغز تمرکز کردیم، در حالی که آلزایمر ممکنه در واقع از مرزهای مغز شروع بشه.

جولیا دادلی، رئیس تحقیقات موسسه آلزایمر بریتانیا، که تو این تحقیق نقشی نداشته، میگه هنوز خیلی زوده که بگیم آیا این استراتژی تو آدما هم جواب میده یا نه. عروق مغزی موش‌ها مثل آدما نیست و این تحقیق فقط یه نوع خیلی خاص از زوال عقل رو تو تعداد کمی از جوندگان بررسی کرده.

با این حال، دادلی میگه این نتایج به شواهد رو به رشدی اضافه می‌کنه که نشون میدن «تعمیر خود سد خونی-مغزی می‌تونه یه راه جدید برای درمان آلزایمر باشه.»

اون می‌نویسه: «این نوع تحقیقات – با اینکه هنوز تو مراحل اولیه هستن – برای نزدیک‌تر کردن ما به پیدا کردن یه درمان قطعی، حیاتی‌ان.»

لينک منبع