دیفای (DeFi) اتریوم دوباره توی بورس قرار گرفته، چون ویتالیک بوترین، هم‌بنیان‌گذار اتریوم، می‌گه امور مالی غیرمتمرکز به نقطه‌ی بلوغ و امنیتی رسیده که حالا می‌تونه «به عنوان یک حساب بانکی اصلی» عمل کنه.

بوترین روز چهارشنبه توی یک رویداد Dromos Labs استدلال کرد که دیفای از حالت سفته‌بازی پرخطر دوره‌ی ۲۰۲۰ فراتر رفته و بالاخره به اندازه‌ی کافی پایدار شده تا به عنوان یک جایگزین واقعی برای بانکداری سنتی عمل کنه.

بوترین گفت: «شاهد رشد موارد بیشتری از مردم، مؤسسات، و انواع کاربران در سراسر جهان خواهیم بود که واقعاً از این [دیفای] به عنوان حساب بانکی اصلی خودشون استفاده می‌کنن.»

آیا ویتالیک بوترین داره لحنش رو در مورد ETH تغییر می‌ده؟ از تابستان DeFi تا پایداری DeFi

به گفته‌ی بوترین، جهش توی استانداردهای امنیتی از سال ۲۰۱۹ «مثل شب و روز» بوده. ممیزی‌های پروتکل، سیستم‌های بیمه‌ی درون زنجیره‌ای و ابزارهای تأیید رسمی، ریسک سوءاستفاده رو به شدت کاهش دادن. او اعتراف کرد که هنوز هم نقض‌های امنیتی مهمی مثل هک بالانسر اتفاق می‌افته، اما تأکید کرد که زیرساخت کلی بسیار انعطاف‌پذیرتر شده.

بوترین گفت: «تفاوت امنیت مورد انتظار در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با ۲۰۲۰ یا ۲۰۱۹، زمین تا آسمونه.»

شرکت تحلیل بلاکچین الیپتیک (Elliptic) تخمین می‌زنه که کل ارزش از دست رفته به دلیل هک‌ها توی سال ۲۰۲۵، بالاتر از سال گذشته‌ست، اما دلیل اصلیش یه مورد سوءاستفاده‌ی فاجعه‌بار از صرافی Bybit در ماه فوریه بود. به غیر از این شوک موردی، آمار نشون‌دهنده‌ی خنک شدن گسترده‌ی ریسک سیستمی در سراسر دیفای هست.

DeFi Llama نشون می‌ده که ارزش کل قفل شده (TVL) به تقریباً ۱۳۵ میلیارد دلار رسیده، که بیش از ۴۰ درصد رشد نسبت به امسال داره، در حالی که زیان‌های ناشی از سوءاستفاده از سال ۲۰۲۲ تا حالا ۳۸ درصد کاهش یافته. روی هم رفته، این آمار از استدلال بوترین مبنی بر رشد دیفای حمایت می‌کنه.

DeFi اتریوم و نبرد علیه تمرکزگرایی: قدم بعدی برای قیمت ETH چیه؟

در کنار صحبت‌های بوترین، بنیاد اتریوم بیانیه‌ای به نام “مانیفست غیرقابل اعتماد” (The Trustless Manifesto) منتشر کرد که در مورد تمرکزگرایی خزنده هشدار می‌ده. این مانیفست از روندهایی مثل نودهای RPC میزبانی شده، سکوئنسرهای متمرکز لایه ۲ (L2 sequencers) و متولیان (custodians) بین زنجیره‌ای انتقاد می‌کنه. به گفته‌ی بوترین، این ویژگی‌ها، اخلاق غیرمتمرکز اکوسیستم رو تهدید می‌کنن.

این مانیفست می‌گوید: «هر سیستمی با نیت‌های خوب شروع می‌شه. اما به مرور زمان، دروازه‌ها تبدیل به پلتفرم می‌شن. پلتفرم‌ها تبدیل به مالک زمین می‌شن. و مالکان زمین تصمیم می‌گیرن که چه کسی می‌تونه وارد بشه و چکار کنه.»

بوترین همچنین به جهش توی مقیاس‌پذیری اتریوم اشاره کرد و رشد سقف گس (Gas Limits) شبکه‌ی اصلی و رشد انفجاری شبکه‌های لایه ۲ رو یادآور شد. سیستم‌های جدیدی مثل Lighter که می‌تونن بیش از ۱۰,۰۰۰ تراکنش در ثانیه رو پردازش کنن، نشون می‌دن که توان عملیاتی دیگه یه رؤیا توی نقشه‌ی راه نیست.

ما شاهدیم که دیفای اتریوم داره از سفته‌بازی به سمت زیرساخت حرکت می‌کنه، و عدم تمرکز داره به پایه‌ی اصلی تبدیل می‌شه. این واقعاً عالیه!

لينک منبع