پزشکی پیشگیری شاهد یک نقطه عطف بی‌سابقه است. محققان دانشگاه کمبریج یک نوع واکسن کاملاً جدید را با استفاده از هوش مصنوعی توسعه داده‌اند که اولین بار در انسان آزمایش شده است. هدف این واکسن بلندپروازانه است: ایجاد ایمنی در برابر تمام واریانت‌های شناخته‌شده کروناویروس انسانی و همچنین ویروس‌های خفاش که ممکن است در آینده به انسان منتقل شوند.

چالش واکسن‌های سنتی

واکسن‌های سنتی سیستم ایمنی را برای شناسایی یک ویروس خاص آموزش می‌دهند. اما مشکل اینجاست که ویروس‌ها جهش می‌یابند و زمانی که تغییرات کافی ایجاد شود، واکسن دیگر کارایی ندارد. این موضوع دلیلی است که هر سال نیاز به واکسن جدید آنفولانزا داریم و واکسن‌های کووید نیز از سال ۲۰۲۱ به‌طور مکرر به‌روزرسانی شده‌اند.

راه‌حل هوش مصنوعی

هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های ژنتیکی هزاران ویروس مرتبط، می‌تواند بخش‌هایی را شناسایی کند که در میان سویه‌های مختلف ثابت می‌مانند و احتمال تغییر آن‌ها در طول زمان کم است. هدف‌گیری این ویژگی‌های پایدار می‌تواند واکسنی ایجاد کند که در برابر کل خانواده ویروس‌ها کار کند، نه فقط سویه اولیه.

مزایای واکسن DNA

برخلاف واکسن‌های mRNA که در دوران پاندمی استفاده شدند، این واکسن جدید از فناوری DNA بهره می‌برد. واکسن‌های DNA به‌طور کلی پایدارتر از واکسن‌های mRNA هستند و نگهداری و حمل‌ونقل آن‌ها آسان‌تر است. این ویژگی در کشورهای کم‌درآمد که زیرساخت زنجیره سرد محدود است، یک مزیت قابل‌توجه محسوب می‌شود. همچنین این واکسن‌ها می‌توانند بدون سوزن تجویز شوند.

چشم‌انداز آینده

واکسن‌های طیف گسترده می‌توانند نحوه پاسخ جهانی به بیماری‌های عفونی نوظهور را تغییر دهند. با ارائه محافظت بسیار گسترده‌تر از واکسن‌های سنتی، این واکسن‌ها می‌توانند ایمنی سریع در برابر تهدیدات ویروسی جدید ایجاد کنند و به مقامات بهداشت عمومی ابزارهایی برای متوقف کردن شیوع‌ها قبل از تبدیل شدن به پاندمی‌های جهانی بدهند.

منبع: Gavi